فشار داخل جمجمه‌ای (ICP) به میزان فشاری گفته می‌شود که درون جمجمه بر مغز و مایع مغزی–نخاعی وارد می‌شود. مقدار طبیعی این فشار معمولاً زیر ۱۵ میلی‌متر جیوه است، در حالی که مقادیر بیش از ۲۰ تا ۲۵ میلی‌متر جیوه غیرطبیعی و خطرناک محسوب می‌شود.

از مهم‌ترین علل افزایش ICP می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
آسیب تروماتیک مغز (TBI) — شایع‌ترین علت افزایش فشار
سکته‌های مغزی همراه با تورم
خونریزی‌های داخل جمجمه
تومورهای مغزی
عفونت‌های مغز مانند مننژیت و آنسفالیت
هیدروسفالی (تجمع مایع مغزی–نخاعی)
عوارض پس از جراحی‌های مغز

علائم افزایش فشار داخل جمجمه‌ای شامل سردرد شدید و مداوم، تهوع و استفراغ جهنده، کاهش سطح هوشیاری، تغییرات بینایی، تشنج، گشاد شدن مردمک‌ها و بروز علائم حیاتی خطرناک موسوم به «تریاد کوشینگ» (افزایش فشار خون، کاهش ضربان قلب و اختلال تنفس) است.

برای تشخیص ICP بالا، علاوه بر معاینه فیزیکی و عصبی، از روش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی اسکن (CT Scan) و ام‌آرآی (MRI) استفاده می‌شود تا علت افزایش فشار مشخص گردد.

درمان افزایش ICP بر اساس شدت و علت آن انجام می‌شود و هدف اصلی، کاهش فشار و پیشگیری از آسیب مغزی است. اقدامات درمانی عبارتند از:
تنظیم وضعیت بیمار با بالا آوردن سر تا زاویه ۳۰–۳۵ درجه
ساکشن ترشحات و کنترل تهوع
مصرف داروهایی مانند مانیتول (ادرارآور)، کورتیکواستروئیدها (ضد التهاب)، باربیتورات‌ها (کاهش‌دهنده فعالیت مغز)
تهویه مکانیکی برای کنترل گازهای خون
و در برخی موارد، جراحی برای برداشتن تومور، تخلیه خونریزی یا برداشتن بخشی از جمجمه جهت کاهش فشار

در صورت عدم درمان به‌موقع، افزایش ICP می‌تواند منجر به آسیب دائمی مغز، ناتوانی‌های جسمی و ذهنی، کما یا مرگ شود.

این آموزش با هدف افزایش آگاهی دانشجویان فوریت‌های پزشکی نسبت به شرایط بحرانی بیماران مغزی و نحوه مداخله سریع و علمی برگزار شد.

#پنجشنبه_های_اورژانسی
#انجمن_علمی_فوریت_های_پزشکی
تنظیم: حبیب پردلی
دانشگاه علوم پزشکی بم
@bammefda